Instytut Psychoterapii >> Ustawienia systemowe

KILKA INFORMACJI NA TEMAT USTAWIEŃ SYSTEMOWYCH:

USTAWIENIA SYSTEMOWE:

  1. 1. Różne formy pracy terapeutyczno – ustawieniowej.

Ustawienia systemowe są formą pracy terapeutycznej - uwzględniają kontekst, w którym człowiek wyrasta tzn. rodzinę. Najczęściej są one kojarzone z ustawieniami Berta Hellingera. Ponieważ historia powstawania ustawień systemowych już jakiś czas trwa, dlatego też wiele poszukiwań i modyfikacji znalazło swoje miejsce. Można, więc mówić także o różnych rodzajach pracy systemowej uwzględniając „pole wiedzące”, czy też „scenę dramatu” jak to określa Józef Tischner. I tak np. mamy do czynienia ustawieniami rodzinnymi wydaniu klasycznym, których autorem jest przede wszystkim Bert Hellinger. Idą po linii ustawień Berta Hellingera można mówić o formie pracy, która ma charakter ruchu duszy. Jest także inna forma pracy zaproponowana przez Franza Ruperta, dotyczy ustawień traumy. Trzy wymienione formy pracy mają bezpośredni związek z ustawieniami, które mają swoje źródło w koncepcji pracy Berta Helling era.

Jest jeszcze inna forma pracy, która jest bardzo zbliżona do ustawień systemowych Berta Hellingera, nawiązująca do Szamanizmu, ale niemająca bezpośrednio związku z pracą terapeutyczną. Mówimy tutaj o pracy ……..

Inne formy pracy, które są zbliżone, a wykorzystują pole wiedzące to, np. metoda skoncentrowana na rozwiązaniu, uwzględniająca grupę, która umożliwia klientowi stworzenie obrazu zmiany swojego problemu. Klient tworzy tzw. obraz zmiany i ustawia osoby, jakie są związany z pozytywnym obrazem. Sprawczość jest po stronie klienta a nie po stronie pola. W tym samym duchu jest także proponowana inna forma pracy, mianowicie - psychodrama, która jest oparta na koncepcji pracy grupowej Moreno. Klient może sobie uświadomić, swoją sytuację, ale także przećwiczyć pewien sposób postępowania w życiu.

Oprócz różnych sposobów pracy możemy także mówić o zastosowaniu ustawień systemowych w różnych obszarach życia zawodowego. Np. mamy ustawienia systemowe w organizacji. Zasady, którymi posługuje się terapeuta przeniesione są na pole zawodowe. I tak np. zasada przynależności odnosi się do pytania o stopień przynależenia do firmy. Porządek do hierarchii w firmie, a dawanie i branie do wkładu, jaki wnoszę do organizacji. Wszystkie zasady mogą być rozbudowane i uszczegóławiane.

Kolejnym miejscem zastosowania ustawień systemowych może być pedagogika. Ten obszar jest bardzo mało znany w Polsce. Podmiotem działań wychowawczych i opiekuńczych jest dziecko. Zarówno przynależność, porządek jak i wyrównanie może być widoczne w życiu wychowawczym. Np. dziecko może być wykluczone z systemu i wtedy mówimy o złamaniu zasady przynależności. W innej sytuacji, gdy dziecko zaczyna pomagać wychowawcy, przejmuje jego rolę, wtedy mówimy, wyrównaniu.

Zastosowanie ustawień systemowych znajduje także swoje miejsce w psychosomatyce. Wszelkie objawy mają swoje wyjaśnienie w systemie rodzinnym. Tzn., że przeciążenie somatyczne jest związane z przeciążeniem traumatycznym.

Inne ważne doświadczenia w ustawieniach systemowych jest praca indywidualna. Terapeuta pracuje z klientem indywidualnie za pomocą „klocków”. Klient ustawia klocki (ludziki) na stole. Terapeuta pomaga znaleźć rozwiązanie klientowi za pomocą pola, które jest na stole.

  1. 2. Miłość dziecięca.

Dziecko kiedy przychodzi na świat jest całkowicie zależne od rodziców i od tego co mu proponują: jaką formą przynależności, wychowania, opieki go obdarowują. Jeśli rodzice są mocno obciążeni różnymi problemami, zarówno aktualnymi jak i z przeszłości (od swoich rodziców), dziecko wzrasta w tym doświadczeniu i kocha ten rodzaj przynależności. Jest bezkrytyczne i przyjmuje każdy rodzaj doświadczenia i uważa, że tak mam być. Więź z rodzicami jest wymieszana razem z traumami i problemami. Chce mieć rodzica, ale wie, ze rodzica może mieć tylko w całości, ze wszystkim, co rodzic ma w sobie, zarówno to, co dobre jak i to, co szkodliwe.

Powoli wzrasta i widzi, że nie wszystko może dostać od swoich rodziców. Doświadczenia trudne chce zmienić, chciałby pomóc rodzicom, żeby oni mu dali to co chce dla siebie. Np. matka dziecka jest nieobecna psychicznie, po stracie swojej matki. Dziecko to zauważa i chce pomóc matce, a tym samym ma nadzieję, że jeśli matka będzie lepiej się czuła, wtedy dostanie od niej uwagę, troskę i radość. Niestety żyje w iluzji, bo zmiana w matce nie zależy od niego. Darzy matkę głęboką miłością i dlatego chce pomóc rodzicowi.

Aby mogła nastąpić zmiana w matce w postrzeganiu dziecka, matka musi podjąć decyzję o zmianie swojego postępowania. Pomocą w tej decyzji jest właśnie miłość dziecka i pragnienie aby rodzicom było dobrze, bo wtedy dziecko dostanie to, czego pragnie. Jeśli zmiana postępowania rodziców nie następuje dziecko może żyć nadal w swojej iluzji chcą pomóc swoim rodzicom w czymś co nie jest wstanie zrobić. Często jako osoby dorosłe zapominają o tym i pełnią funkcję społeczną licząc, że tym samym pomagają nieświadomie swojej rodzinie.

By wyrwać się z błędnego koła, należy sięgnąć do swojej wolności, która kieruje się w stronę rozwoju. Wtedy rozgrywa się dramat człowieka w obszarze wyboru pomiędzy przynależnością do rodziny razem z traumą (w tym miejscu dotykamy miłości dziecięcej), a przynależnością do rodziny bez traumy. Dzięki wolności jaką posiadamy w sobie możemy dokonywać wyboru pomiędzy przynależnością dziecięcą do rodziny razem z traum, a przynależnością do  rodziny bez traumy, szanując rodzinę z której pochodzimy i podążając w stronę swojego przeznaczenia.

 

  1. 3. Miłość dziecięca a wolność osobista i samospełnienie.

Wolność osobista jest głęboko zakorzeniona w człowieku. Dzięki niej każdy może dokonywać wyboru. Już jako małe dziecko korzystamy z naszej wolności. Pierwszych wyborów dziecko dokonuje kierując się miłości do rodziców. I tak np. gdy nikt nie odpowiada na jego potrzeby decyduje się, że już więcej nie będzie prosił nikogo, tylko będzie samodzielny. W dorosłym życiu, jest bardzo samodzielny, ale gdy ktoś próbuje mu pomóc nie korzysta z tej pomocy, tylko sam o siebie dba, nawet za cenę ogromnego zmęczenia. W decyzjach dziecięcych jest motyw miłości do rodziców, aby im było lepiej dlatego nie będę im zawracał głowy swoimi prośbami. Kolejnym np. wyborem dziecięcy jest, że zostanę sam, ponieważ gdy chciałem być z kimś, wtedy ten ktoś mnie  zostawiał. Dlatego lepiej gdy zgodzę się na to, co proponują rodzice i będę sam. Po co mam ich martwić.

Dorastając dziecko zmienia się, a szczególnie gdy staje się dorosłym człowiekiem zapomina, że kiedyś podjął decyzję niekorzystną dla siebie, dbając o swoich najbliższych. Decyzja mocno się ugruntowała w nieświadomości i żyje swoim życiem. Kiedy osoba dorosła jest w relacji z innym człowiekiem, decyzje dziecięce nadal są obecne. Rozwój idzie do przodu, człowiek pragnie się spełniać, chce korzystać z wolności i decydować o swoim życiu i dzielić je z innym człowiekiem. Wtedy najczęściej ścierają się decyzję dziecięce oparte na miłości do rodziców, z decyzjami opartymi na miłości do innego dorosłego człowieka.

Aby przejść przez te nieświadome trudności i dążyć do samospełnienia jako dorosły człowiek najczęściej potrzebuje kogoś innego by mu pomógł w odkrywaniu nieświadomych motywów działania. Do tego typu działań jest potrzebna niejednokrotnie praca terapeutyczna. Można wybrać różne sposoby pracy terapeutycznej. Zarówno ustawienia systemowe, które mają na celu pomóc znalezienia swojego miejsca w rodzinie bez, np. identyfikacji. Czasami podążając z procesem klienta potrzebne są ustawienia traumy, aby klient mógł zostawić, traumę w miejscu systemu pochodzeniowego i zdecydować się na to, co chce robić w swoim życiu wnosząc do tego życia pozytywne relacje z życia rodziny. Czasami może to być głównie kierowanie się w stronę przyszłości korzystając z zasobów rodzinnych i osobistych. Wybór poszczególnego działania terapeutycznego zależy od tego, w jakim miejscu znajduje się klient w swojej sytuacji życiowej.

Psychoterapia , Ustawienia Systemowe, Coaching, Szkolenia